Direct naar de inhoud

Borduurgaren voor de borduurmachine: bovendraad, onderdraad en eerste proefborduurwerk

Welk garen hoort boven en welk garen op de spoel? Zo kies je het juiste garen voor je borduurproject en bereid je je eerste proefborduurwerk voor.
Delen
Moderne illustratie van een borduurmachine met een rechthoekig borduurraam en gekleurde boren met borduurgaren. Afbeelding gemaakt met AI.

Een klein meeuwenembleem voor op je tas, kleurrijke hartjes op een cadeautje of een persoonlijk motief op een kussen: Met borduurgaren krijg je idee kleur en vorm. Om te beginnen is één motief dat je mooi vindt, met een paar goed gekozen kleuren, al genoeg. Hier zie je echte voorbeelden – en kom je te weten welk garen je daarvoor moet klaarzetten.

Een blauw omrande meeuwenpatch in het borduurraam uit de MAKEMA-demonstratie.
Een meeuwenpatch voor je tas? Zo borduren we hem bij MAKEMA. Foto: MAKEMA.

Wil je een snel overzicht?

De belangrijkste punten

Het bovenste en onderste garen uit elkaar houden

De zichtbare bovenste draad en de onderdraad hebben verschillende functies; controleer ze allebei goed.

De dikte van het garen in de context bekijken

40 en 60 gelden niet voor elk garensysteem op dezelfde manier; let op de fabrikant en het borduurbestand.

Onderdraad die bij de machine past

De gewichtsklasse en de spoel moeten bij de handleiding passen, niet alleen bij de kleur.

Eerst testen, dan borduren

Een proefstukje op de originele stof met hetzelfde vlies laat zien of de combinatie werkt.
Samengevat met AI

Voor de borduurmachine kies je machineborduurgaren als bovendraad en een borduuronderdraad dat bij de machine past. Een mooie kleur alleen is niet genoeg: de dikte van het garen, de naald, de stof, het vlies en het borduurbestand bepalen samen het resultaat. Begin daarom met een overzichtelijke combinatie en maak eerst een proefborduurwerkje.

Bij MAKEMA hebben we garens en accessoires voor machinaal borduren. Hier laten we je zien welke informatie belangrijk is voordat je iets koopt en hoe je daar een klein startassortiment van kunt samenstellen. De materiaalvergelijking Viscose of polyester vind je al in ons magazine; in dit artikel gaat het vooral over het voorbereiden en gebruiken van het garen.

Boven- en onderdraad: wat hoort waar?

De bovendraad loopt vanaf de garenrol via het voorgeschreven draadtraject naar de naald. Deze bepaalt de zichtbare vlakken en contouren van je motief. De onderdraad zit op de spoel en maakt deel uit van de steekvorming. Voor machinaal borduren wordt deze speciaal afgestemd op de machine gekozen.

GarenOpdrachtControleer dit voordat je iets koopt
Machineborduurgaren als bovendraadDe kleur en het oppervlak van het motief ontwerpenMateriaal, dikte, onderhoud en geschiktheid voor de borduurmachine
onderdraad voor bordurenMaak de steken met de bovenste draadGewichtsklasse volgens de handleiding van de machine en de bijbehorende spoel
Effectgaren, bijvoorbeeld metallicEen bijzondere uitstraling creërenDe aanwijzingen van de fabrikant over de naald, het tempo, de draadvoering en het motief
Boven- en ondergaren zijn geen producten die je zomaar kunt verwisselen.

Meerkleurige bovengarens betekenen niet automatisch dat je bij elke kleurwisseling ook de onderdraad moet verwisselen. Bedenk of de achterkant later zichtbaar is, en kijk even in de handleiding en wat de vereisten van het project zijn. Bij borduurwerk dat aan beide kanten zichtbaar is, loont het de moeite om het goed te plannen in plaats van een algemene standaardregel te volgen.

Welk borduurgaren past bij jouw project?

Kies eerst op basis van het latere gebruik: wordt het geborduurde kledingstuk vaak gewassen? Moet het oppervlak er zacht en glanzend uitzien? Zijn er speciale onderhoudsvereisten? Polyester en viscose zijn veelgebruikte materialen voor machinaal borduurgaren, maar hebben verschillende eigenschappen. De specifieke garenserie is net zo belangrijk als de materiaalaanduiding.

Viscose wordt ook wel rayon genoemd en staat bekend om zijn zijdeachtige uitstraling. Polyester is onder andere een optie als de garensoort is ontworpen voor intensiever gebruik. Maar ‘polyester’ alleen is nog geen garantie dat je het met elke bleekmiddel of wastemperatuur kunt behandelen. Let op de aanwijzingen van de garenfabrikant en de onderhoudsinstructies van de stof; het eindproduct moet aan beide voldoen.

Voor je eerste poging raden we je aan om gewoon machinaal borduurgaren en een eenvoudig motief te gebruiken. Speciale effecten kun je later altijd nog toevoegen. Zo hoef je tijdens het oefenen niet tegelijkertijd het garen, de naald en speciale instellingen op elkaar af te stemmen.

Op lichte stof worden veelkleurige hartjesmotieven geborduurd met de Brother F580.
Kleurrijke hartjesmotieven maken van een eenvoudige stof een persoonlijk cadeau. Hier op de Brother F580. Foto van de fabrikant: Brother / MAKEMA.

27 kleuren voor je volgende borduurprojecten: Dat Gunold Poly 40-assortiment Bevat 27 Miniking-rolletjes met elk 1.000 meter polyester borduurgaren. Of het nu gaat om een gekleurde patch, een tekst of een motief op je tas: met een goed afgestemde voorraad kleuren kun je nieuwe ideeën meteen uitproberen. Controleer de kleuren van je bestand en de onderhoudsinstructies voordat je een proefborduurwerk maakt.

Kleurrijke borduurgarens en stoffen voor het uitwerken van je kleurplan.
Een beperkt kleurenpalet is vaak genoeg voor je eerste eigen borduurprojecten.

Wat betekenen garendiktes zoals 40 en 60?

Het getal op het garen geeft geen lengte in meters aan. Het geeft de dikte of gewichtsklasse aan binnen het betreffende classificatiesysteem. In de gebruikelijke ‘weight’-context voor borduurgaren is een 60’er garen dunner dan een 40’er garen. Maar pas dat niet zomaar toe op andere nummeringen of willekeurige garenseries.

Een borduurgaren van dikte 40 is een veelgebruikt uitgangspunt voor veel standaardmotieven. Fijner garen kan interessant zijn voor kleine details, maar betekent niet automatisch een kwaliteitsverbetering. Het borduurbestand is gemaakt voor bepaalde steekafstanden en materialen. Als je de garendikte verandert, kijk dan eerst even naar de aanwijzingen bij het bestand en maak een proefborduurwerkje. Een goed gekozen naald hoort daar ook bij.

Welk ondergaren heb je borduurmachine nodig?

De belangrijkste informatie vind je in de handleiding van je machine. Controleer de vereiste gewichtsklasse, de toegestane spoel en eventueel de aanwijzingen over de spoelhouder. Een onderdraad die in de ene machine goed werkt, is niet per se een goede keuze voor elk ander model.

Een concreet voorbeeld: bij de leveringsomvang van de Innov-is F580 vermeldt Brother wit borduurgaren van gewichtsklasse 60. Voor bepaalde modellen die uitsluitend bedoeld zijn om te borduren, vermeldt Brother daarentegen gewichtsklasse 90. Deze gegevens laten zien waarom het belangrijk is om te kijken naar het specifieke model. Gebruik ze niet als algemene regel voor alle combi- of borduurmachines.

SULKY Bobbin 60 is een voorbeeld uit ons assortiment van borduurgaren nr. 60 om zelf op te spoelen. Je kunt dit overwegen als de specificaties van je machine hiermee overeenkomen. Als gewichtsklasse 90 vereist is, kies dan een geschikt product – kies dit product niet alleen vanwege de prijs of de witte kleur.

Ook voorgesponnen spoeltjes moeten qua grootte en vorm bij de machine passen. De term ‘onderdraad’ zegt daar nog niets over. Draai niet zomaar aan een spanningsschroef: controleer eerst het draadverloop, het garen en de spoel volgens de handleiding.

Garenrol of klos: Maak de draadvoering klaar

Rijg de draad precies volgens de handleiding van de machine in. De garenklos, de kloshouder en eventueel het garennet hebben daarbij verschillende functies. Een grote klos heeft een geschikte, stevige draadafvoer nodig; je kunt hem niet zomaar ergens op de machine plaatsen. Gebruik een geschikte garenstandaard alleen volgens de daarvoor bestemde aanwijzingen.

Controleer voor je begint of de draad soepel afrolt en nergens blijft haken. Een vastgeklemd draadeinde of een verkeerd bevestigde spoel kan eruitzien als een garenprobleem. Verander telkens maar één ding, zodat je het effect goed kunt zien.

Een meeuwmotief in het borduurraam op de Brother Innov-is NV880E tijdens de MAKEMA-demonstratie.
Stap voor stap naar je eigen patch: ons meeuwmotief in het borduurraam op de Brother NV880E. Foto: MAKEMA.

Zo bereid je je eerste proefsteek voor

  1. Kies een klein motief: Gebruik een patroon met duidelijke aanwijzingen over het materiaal en het garen. Begin zonder onnodige effectgarens.
  2. De originele stof voorbereiden: Gebruik een restje van hetzelfde materiaal. Een test op stevig katoen bewijst nog niet dat het motief op je jersey-shirt er precies zo uitkomt.
  3. Het juiste vlies kiezen: De stof en het motief bepalen mede de versteviging. Onze Advies over borduurvlies helpt je bij het kiezen.
  4. Controleer de naald en het ondergaren: Gebruik het juiste type naald en de combinatie van garen en spoeltjes die je machine nodig heeft.
  5. Volg de instructies om het vast te zetten en in te rijgen: Controleer of het frame goed vastzit en of je genoeg bewegingsruimte hebt voordat je begint.
  6. Bekijk het resultaat vanuit beide kanten: Let op scheurtjes in de draad, zichtbare lussen, vervorming van de stof en het oppervlak. Noteer het garen, de naald, het vlies en de instellingen voor de volgende poging.

Als het proefstukje niet klopt, verander dan niet meteen tegelijkertijd het garen, de spanning en de naald. Vergelijk eerst je instellingen met de handleiding. Een nieuwe, geschikte naald en een gecontroleerd garenverloop zijn logische manieren om het te controleren; een willekeurig verstelde spoelhouder is dat niet.

Roze blaadjes als siernaad op blauwe stof onder de naaivoet van een Brother F580.
Een klein detail met een groot effect: roze siernaaien in de vorm van blaadjes op blauwe stof. Foto van de fabrikant: Brother / MAKEMA.
Een smartphone met een kleurrijk motief voor een Brother-machine.
Van motief naar kleuridee: plan je project voordat je de garens uitzoekt. Hier met Brother Artspira. Foto van de fabrikant: Brother / MAKEMA.
Maak een proefborduurtje op een stukje stof, naast het borduurgaren en het vlies.
Materialen samen bekijken: een proefstukje helpt je voordat je aan het echte project begint.

Een klein startassortiment in plaats van zoveel mogelijk kleuren

Bepaal eerst de kleuren van je volgende motief. Kies daarna bijpassend ondergaren en een geschikte naald. Voor losse motieven volstaat een kleine kleurenkeuze; als je regelmatig borduurt, biedt een afgestemde garenset veel kleuren voor nieuwe ideeën. Een kleine set kan handig zijn als de kleuren echt bij je projecten passen; losse klosjes zijn de betere keuze als je alleen bepaalde tinten nodig hebt.

De SULKY-set HAPPINESS bevat tien Rayon-40-kleuren van elk 225 meter. Het is een goed startassortiment voor projecten met deze kleuren en de juiste verzorging. De set bevat boven garens; onder garens en de compatibiliteit met je machine moet je apart controleren. Voor andere kleurwensen of eisen vind je alternatieven in de MAKEMA-garenassortiment.

Madeira-sets voor meer kleurkeuze: De Polyneon 40 Smartbox biedt 18 kleuren van elk 1.000 meter, plus naalden. Het is een handig kleurenassortiment voor als je regelmatig nieuwe motieven maakt. Kies de garenkleuren die bij je project passen en zorg dat de meegeleverde naalden ook bij je machine passen.

Wil je meer kleurnuances voor veelkleurige motieven? Dat Madeira Polyneon-set 8086 Bevat 40 kleuren van elk 1.000 meter, twee Bobbinfil-spoeltjes en universele borduurnaalden. Op de productpagina zie je welke kleuren erbij zitten; het ondergaren en de naalden moeten voldoen aan de specificaties van je borduurmachine.

Kleuren terugvinden: een korte praktische tip van MAKEMA

Noteer de kleurnummers van de garens die je gebruikt. Soortgelijke blauwtinten lijken op het scherm al snel op elkaar. In de MAKEMA-video laten we zien hoe je garenkleuren op makema.de kunt sorteren op nummer of kleur. Zo kun je makkelijker een passende aanvulling op je eigen voorraad kiezen.

Deze video komt van YouTube. Door de video te laden, maakt je browser verbinding met Google en kunnen gegevens zoals je IP-adres worden doorgegeven. Klik alleen als je hiermee akkoord gaat.
Lees meer in het privacybeleid van YouTube (opent in een nieuw tabblad).

Veelgestelde vragen over borduurgaren voor machines

Kan ik gewoon naaigaren gebruiken om te borduren?

Check de specificaties van de machine en het bestand. Naaigaren en machinaal borduurgaren zijn niet automatisch hetzelfde of even geschikt. Voor je eerste standaard poging tot machinaal borduren is garen dat speciaal daarvoor bedoeld is het duidelijkste uitgangspunt.

Waarom breekt mijn borduurgaren?

Dat kan verschillende oorzaken hebben. Controleer eerst of de draad goed loopt en of je hem goed hebt ingeregen, kijk daarna of je een geschikte, onbeschadigde naald gebruikt en of de stof goed is voorbereid. Als de fout steeds op dezelfde plek in het motief optreedt, moet je ook het bestand controleren. Als het probleem blijft bestaan, is het verstandig om advies te vragen dat specifiek op jouw model is afgestemd.

Is garen van 60 altijd ondergaren?

Nee. Er is ook fijn 60-garen voor bovenborduurwerk. Lees de productnaam, het gebruiksdoel en de gebruiksaanwijzing; het getal alleen zegt niet meteen of een garen voor de boven- of onderdraad is.

Bronnen en actualiteit

Productgegevens en het gelinkte MAKEMA-assortiment zijn gecontroleerd op 10 oktober 2026. De actuele prijzen, varianten en leveringsstatus vind je op de productpagina’s. De modelvoorbeelden zijn een redactionele indeling en geen eigen praktijktest.

Moderne illustratie: een ontwerp wordt op de laptop als borduurmotief gemaakt en via een grafische draad gekoppeld aan een borduurmachine en een machinaal borduurkader

Borduursoftware kopen: wat heb je nodig om je eigen borduurbestanden te maken?

Vorige
Artistieke illustratie: draden verbinden een naaimachine en een patroonkaart met een machinaal borduurraam met zijdelingse bevestiging, spoeltjes en een naaivoet.

Naaimachine-accessoires kopen: past dit bij mijn machine?

Volgende
Reacties
  1. Fijn dat ze apart uitleggen wat het bovenste en onderste garen is. Bij mijn eerste aankoop had ik waarschijnlijk gewoon dezelfde rol voor beide gepakt.

  2. Een paar kleuren en eerst maar eens een proefsteekje … goed plan 🧵 Ik had het liefst al alle kleuren besteld 😅

  3. Ik ben net bezig met het voorbereiden van mijn eerste kleine borduurprojectjes. Tot nu toe heb ik vooral aan mooie kleuren gedacht 😄 Moet de onderdraad eigenlijk altijd dezelfde kleur hebben als de bovenste?

    1. Hoi Sabine, bij het machinaal borduren hoeft de onderdraad niet per se dezelfde kleur te hebben als het bovengaren. Het belangrijkste is eerst dat je de juiste borduurgaren voor je machine kiest. Bij projecten waarbij de achterkant zichtbaar blijft, kan de kleur ook een rol spelen. Kijk even in de handleiding en maak een proefborduurwerkje met de daarvoor bestemde stof en vlies. Kies alsjeblieft niet alleen op basis van het nummer op de garenrol. Lieve groeten, Mark

Heb je een vraag of een tip?

Je hebt geen account nodig. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Elke reactie wordt vóór publicatie gecontroleerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *.

Welke machine gebruik je?

Registreer je naaimachine, borduurmachine, overlockmachine of coverstitchmachine gratis in je MAKEMA-account. Zo vind je passende accessoires bij ondersteunde producten en kunnen we je gerichter adviseren.